Прапанова аб узвядзенні ў Вільні помніка Францішку Скарыне

Сентябрь 22, 2011

Віленскае беларускае таварыства палітычных вязняў і ссыльных ініцыявала збор подпісаў пад зваротам да мэра Вільні Артураса Зуокаса і беларускага амбасадара ў Літве Уладзіміра Дражына аб узвядзенні ў Вільні помніка Францішку Скарыне.

Мэру Віленскага гарадскога самаўпраўлення

Aртурасу Зуокасу
Konstitucijos pr. 3
LT-09601 Vilnius

Надзвычайнаму і Паўнамоцнаму Паслу Рэспублікі Беларусь
у Літоўскай Рэспубліцы і Фінляндыі
Уладзіміру Дражыну
Mindaugo g. 13
LT-03225 Vilnius

АБ УЗВЯДЗЕННІ Ў ВІЛЬНІ ПОМНІКА ФРАНЦІШКУ СКАРЫНЕ

Паважаны Мэр!

Паважаны Пасол!

Набліжаюцца 525-я ўгодкі з дня нараджэння беларускага і ўсходнеславянскага першадрукара, мысліцеля-гуманіста і асветніка, вучонага і пісьменніка эпохі Адраджэння Францішка Скарыны, імя і жыццядзейнасць якога маюць да нашага горада самае непасрэднае дачыненне.

Менавіта Францішак Скарына, пасля вяртання з Прагі, заснаваў у Вільні ў 1521-1522 гг., у доме бургамістра Якуба Бабіча, першую на тэрыторыі Вялікага княства Літоўскага (ВКЛ) друкарню.

Менавіта ён – Францішак Скарына – праславіў наш горад, а разам з ім і ўсё ВКЛ, першай надрукаванай ім тут у 1522 г. кнігай.

Менавіта ён даў жыццё першаму друкаванаму слову на нашай зямлі.

Выданні Францішка Скарыны з’яўляюцца ўнікальнымі помнікамі свецкага і біблейскага пісьменства. Яго кнігі не толькі не саступаюць еўрапейскаму ўзроўню тае пары, але ў многім і пераўзыходзяць яго.

Веліч і сіла духу Францішка Скарыны, яго жыццёвы подзвіг прызнаны ва ўсім свеце.

Яго імем названы вуліцы і праспекты, навучальныя ўстановы і бібліятэкі, грамадскія арганізацыі.

Імя Францішка Скарыны прысвоена малой планеце № 3283.

У Полацку, Мінску, Лідзе, Калінінградзе і Празе яму стаяць помнікі.

Не складае выключэння і Вільня.

У гонар Францішка Скарыны названа адна з вуліц горада.

На доме № 19 па вуліцы Вялікай (Didžioji) устаноўлена мемарыяльная дошка, якая нагадвае жыхарам і гасцям сталіцы пра надрукаваныя ім тут кнігі.

Імя Францішка Скарыны ўзяла сабе Віленская сярэдняя школа з беларускай мовай навучання.

Думаецца, аднак, што гэтага недастаткова.

На наш погляд, такой выбітнай асобе эпохі станаўлення духоўнай культуры Новага часу ў Заходняй, Цэнтральнай, Паўночнай і Ўсходняй Еўропе, у тым ліку ў ВКЛ, як Францішак Скарына, у Вільні таксама мае стаяць помнік. Тым больш, што Вільня адзін з нямногіх гарадоў, з якім так цесна павязаны яго лёс і ў гісторыі якога ён пакінуў такі глыбокі след.

Найбольш прыдатным месцам пад помнік Францішку Скарыне нам падаецца скверык у канцы вуліцы Зарэчнай (Užupio), на стыку з вуліцай Полацкай (Polocko) – былым Полацкім трактам, якім ён, магчыма, дабіраўся ў свой час з Полацка ў Вільню.

Вядома, гэта не адзінае магчымае месца прыдатнае для ўстаноўкі ў Вільні помніка Францішку Скарыне. Магчымы і іншыя варыянты. Важна, аднак, каб гэтае месца было гістарычна звязана з яго жыццём і дзейнасцю ў нашым горадзе, перадавала дух таго часу і лагічна ўпісвалася ў рэаліі дня сённяшняга.

На наш погляд уласна помнік магла б узяць на сябе Беларусь, а яго ўстаноўку і добраўпарадкаванне прылягаючай да яго тэрыторыі – горад.

Думаем, што наяўнасць у Вільні такога помніка толькі дадало б ёй еўрапейскасці, з’явілася б яскравым пацвярджэннем гістарычнай справядлівасці і талерантнасці, якімі спрадвеку славіўся наш горад.

У сувязі з вышэйсказаным ветліва просім Вашае згоды на ўзвядзенне ў Вільні помніка Францішку Скарыне і пакрыццё ўсіх звязаных з гэтым выдаткаў.

Комментарии запрещены.

Бронирование отелей
Мы работаем над сайтом, чтобы вам было легче и приятнее отдыхать в Литве. Для нас это хобби, а не заработок, поэтому мы не обвешиваем наши страницы рекламой и не публикуем заказных статей. Вы можете поддержать нас, просто забронировав гостиницу через наш сайт при помощи кнопок внизу. Это обычное бронирование через Booking.com. Вы не заплатите ни одной лишней копейки. А мы получим немного денег и мотивации. Заранее спасибо.